Yazı Detayı
21/12/2015 08:35:30
 
  Abdullah UÇAR HILYE-İ ŞERİFLER (1)
Abdullah UÇAR
 

 

Peygamberimizin vefatından kısa bir süre önce kızı Hz. Fâtıma; “Ya Resûlallah! Senin yüzünü bundan sonra göreme­yeceğim” diye ağlayınca Pey­gamberimiz Hz. Ali’yi çağırmış ve: “Ya Ali! Hilyemi yaz ki vasıfla­rımı gör­mek beni görmek gibidir” buyurmuştur.

 İşte bu ha­disedir ki “Hilye” tü­rünün ve “Şemâil” kitaplarının doğ­ma­sına, gelişmesine, yay­gınlaşmasına sebep ol­muş­tur. Hatta siyer ve mevlid gibi Hz. Peygamber’in hayatı ile yakından ilgili türler de bu hadiseyi kısmen telmih eder­ler.([1])

“İlk örnekleri 17. yüzyılın sonlarına doğru görül­meye başlanan “Hilye-i Saâdet”, “Hilye-i Nebevî”, “Hilye-i Pey­gam­berî” gibi kısaca “Hilye”ler Pey­gamber Efendi­mizin kutsal vasıflarını, saç ve göz rengini, vücut biçimini, tavır ve hareketle­rini özellikleriyle anlatan, özel form­larda dü­zen­lenmiş levha­lara verilen isimdir. Kay­nak­larda açıkça yer almamakla bera­ber, ilk defa hat­tat Hâfız Osman (Ö: 1698) tarafından levha şeklinde ya­zılmış olduğu kabul edilmek­tedir. ([2])

 Sözlükteki sıradan anlamı; “Süs, ziynet, cevher, güzel sıfatlar, güzel yüz” olan Hilyeler, aslında hattat’ın değişik kompozisyonlar uygulayarak ve müzehhibin (süsleyici) de çeşitli tezhip örnekleri göstererek, başka bir deyişle âdeta “ziynetlendirdiği” iddialı eserlerdir. ”([3])

Türk Milleti bu hususta da diğer Milletlerden çok farklı davranmış, Hilye ve Şemâil’lerin en güzel örnek­lerini ver­miş­ler, bunların kenarına yaptıkları tezhib’lerle içindeki Peygam­ber sevgisinin ne kadar derûnî (iç­ten) oldu­ğunu ispat etmişler, bugün bile ecnebileri hayran    bıra­kan harika eserler meydana getir­mişlerdir.

Her eve, her dükkâna ve iş yerine bunları, en azın­dan bi­rini as­mışlar­dır. İslâm inançları yönünden sağlam te­mel­lere oturmamakla beraber; iyi niyetleri ve Pey­gamber’e olan           mu­habbetlerinin neticesi; bunların asıl­dığı evlere bela ve musî­betlerin gel­meyeceğine, o evde bolluk ve bereket olaca­ğına, hâne halkı­nın huzur ve mutluluk bulacağına inanmışlardır. Bunları muska yapıp yanla­rında taşı­mışlar, her za­man Peygamberi ile beraber ol­mayı            iste­mişlerdir. Hatta Hilye ve Şemâilleri ezberle­yerek Hz. Peygamberi rüyada görebilmek için, her gece ya­tarken okumayı âdet edinenler bile ol­muştur. Cephe­lerde ha­ya­tının baharında dini, vatanı ve milleti feda-yı can edip şehit olan Mehmetçiklerin koy­nundan Kur’an cüzleri veya bunlardan biri çıkmıştır.

Hilye-i Saâdet özetinden:

 “Hazreti Peygamberin boyu ne çok kısa, ne de çok uzundu, orta boy­luydu. Ne kıvırcık kısa, ne düz uzun saçlı, saçı, kıvırcıkla düz arasında idi. Değirmi (yuvar­lak) yüzlü, duru beyaz tenli, iri ve siyah gözlü, uzun kir­pik­liydi. İri ke­mikli ve geniş omuzluydu. Göğsü, orta­dan karnına kadar kılsızdı. İki avucu ve tabanları dol­gundu. Yürüdüğü zaman, sanki yo­kuş aşağı iner gibi rahatlıkla ilerlerdi. Sağına ve soluna baktı­ğında bütün vücu­duyla dönerdi. İki omuzu arasında "Nübüv­vet Mührü" vardı. Bu Onun so­nuncu pey­gamber olu­şunun nişânesi idi. O, insanların en cömert gönüllüsü, en doğru sözlüsü, en yumuşak huylusu, en arkadaş canlı­sıydı. Kendile­rini ansızın görenler Onun hey­beti karşı­sında sarsıntı geçi­rirler, fakat üstün vasıflarını bilerek sohbetinde bulu­nanlar ise, Onu her şeyden çok se­ver­lerdi.

Oturuş tarzları: Peygamberimiz kimseye darlık verme­mek için, ashab içinde ayaklarını uzatıp otur­duk­ları vaki de­ğildir. Umûmiyetle kıbleye mü­teveccih otu­rurlardı. Yan­larına gelen misafirlerin altına çoğu zaman sırtla­rındaki abayı serer ve otururlardı. Bazen de misa­firlerine kendi minderlerini ve­rirlerdi.

Konuşmaları: Peygamberimizin konuşmaları tatlı ve te­sirli idi. Söz söy­ledikleri zaman gür ve yüksek sesle, ke­lime­leri tane tane söylerdi. Hatta din­leyenler sözlerini                         ez­berleyebi­lirlerdi. Sözlerini umumiyetle üç defa tek­rar eder­ler, konuşma esnasında başını yuka­rıya kaldırır­lardı. Kim­seye fena söz söylemez ve kim­senin sözünü kesmezdi. Boş söz asla konuşmazlardı.

Peygamber daima düşünür ve sükûtu ihtiyar eder­lerdi. Lüzum hâsıl ol­madıkça konuşmazlardı. Konuş­tukları za­manda her kelimeyi açık ve fa­sih olarak söy­lerlerdi. Elle­riyle işaret ettikleri zaman bütün kolunu kal­dı­rırlardı. Bir şeye taaccüp edince elini içeri         çevirir­lerdi. Bazen bir şey söy­lerken iki elini birbirine çarpar­lardı. Söz esnasında lâ­tîfe yaparak, gözlerini öne indi­rirlerdi. Nadiren güler, fakat ekseriya tebes­süm eder­lerdi. Bazı rivayetlere göre de Peygamberimiz hiçbir zaman kah­kaha ile gülmemiş­lerdi. Resul-i Ek­rem hid­detli hallerinde de, normal zamanlarında da dâima hakkı söyler­lerdi. Kendileri güzel konuşurlar ve güzel konuşmayanlara da iltifat etmezlerdi. Konuşulması ve anlatılması gereken bazı şeylere kinâye yolu ile işâret eder­lerdi. Kendileri sustukları zaman ashab konuşur­lardı.

 

Dipnotlar:

1-İskender Pala, “Hilye-i Saâdet”, T. D. V. Yay. Ankara, 1991, s. 2.

2-Mustafa Uzun, “İslâm Ansiklopedisi”, T. D. V. Yay. İst. 1998, c. 18, s. 47.

3-İskender Pala, a. g. e. s. 1; Erol Özbilgen, a. g. e. s. 569.

Yorumlar
Diğer Yazılar
GURUR ve KİBİR
Tıklanma: 21
OSMANLI ELÇİLERİ(2)
Tıklanma: 43
OSMANLI ELÇİLERİ(1)
Tıklanma: 57
KİN ve BUĞZ
Tıklanma: 61
OSMANLILARIN DÜZEN, TERTİP VE DİSİPLİNLERİ (2)
Tıklanma: 54
OSMANLILARIN DÜZEN, TERTİP VE DİSİPLİNLERİ (1)
Tıklanma: 58
OSMANLILARIN DUALARI, GÜLBANKLARI VE AND?LARI(4)
Tıklanma: 58
OSMANLILARIN DUALARI, GÜLBANKLARI VE AND?LARI(3)
Tıklanma: 65
OSMANLILARIN DUALARI, GÜLBANKLARI VE AND?LARI(2)
Tıklanma: 65
OSMANLILARIN DUALARI, GÜLBANKLARI VE AND?LARI(1)
Tıklanma: 75
OSMANLILARIN DOĞRU VE DOĞRU SÖZLÜ OLDUKLARI(2)
Tıklanma: 72
OSMANLILARIN DOĞRU VE DOĞRU SÖZLÜ OLDUKLARI(1)
Tıklanma: 77
FİRDEVS-İ MEFKUD (Kaybedilmiş Cennet)
Tıklanma: 13
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (9)
Tıklanma: 60
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (8)
Tıklanma: 71
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (7)
Tıklanma: 72
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (6)
Tıklanma: 73
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (5)
Tıklanma: 81
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (4)
Tıklanma: 89
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (3)
Tıklanma: 106
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (2)
Tıklanma: 95
OSMANLI?DA DEVŞİRMELER, DÖNMELER (1)
Tıklanma: 100
İBADET-2
Tıklanma: 15
İBADET-1
Tıklanma: 91
ZEKÂTIN SOSYAL ESPRİSİ
Tıklanma: 13
Hılye-i Şerifler -3
Tıklanma: 12
Hılye-i Şerifler -2
Tıklanma: 9
Hılye-i Şerifler -1
Tıklanma: 11
Sadaka ve Fıtır Sadakası
Tıklanma: 12
Ramazan Davetleri
Tıklanma: 11
DAVET ? ZİYAFET
Tıklanma: 12
Ramazan Fıkraları (2)
Tıklanma: 12
RAMAZAN FIKRALARI (1)
Tıklanma: 12
Mukabele Geleneğimiz
Tıklanma: 11
Oruç Sabrın Yarısıdır
Tıklanma: 8
Orucun Maddi Faydalarından Bazıları (4)
Tıklanma: 15
Orucun Maddi Faydalarından Bazıları (3)
Tıklanma: 11
Orucun Maddi Faydalarından Bazıları (2)
Tıklanma: 12
Orucun Maddi Faydalarından Bazıları (1)
Tıklanma: 12
ORUCUN MANEVİ FAYDALARI
Tıklanma: 8
ORUÇ NEDİR?
Tıklanma: 22
FETİH VE FÂTİH -5
Tıklanma: 16
FETİH VE FÂTİH -4
Tıklanma: 8
FETİH VE FÂTİH -3
Tıklanma: 15
FETİH VE FÂTİH -2
Tıklanma: 17
FETİH VE FÂTİH -1
Tıklanma: 13
Ramazan Ayı ve Oruç
Tıklanma: 22
TERAVİH NAMAZI
Tıklanma: 16
HIRS ? TAMAH
Tıklanma: 13
HATA ? YANLIŞ
Tıklanma: 17
Bizim Gazete
Hava Durumu
KONYA
Namaz Vakti
En Çok Okunanlar
Arşiv
Yazarlar
sivas escort sivas escort tekirdağ escort tekirdağ escort trabzon escort trabzon escort trabzon escort usak escort usak escort yalova escort yalova escort yalova escort yalova escort zonguldak escort ihbarweb.co cixsohbet.com instagram takipci kasma instagram takipci hilesi