Yazı Detayı
19/06/2017 07:54:39
 
 Murat GÜZEL 13. yüzyıl Konya?sında kültür ve sanata toplu bakış
Murat GÜZEL
 

Konya açısından 13. yüzyıl, belki de düşünce, kültür ve sanat bakımından bir altın çağa tekabül eder. Bir yandan 12. yüzyıl sonlarında Endülüs ve Kuzey Afrika’dan yaşanan göçlerle gelmiş Mecdüddin İshak ve Muhyiddin Arabi gibi önemli düşünür, diplomat ve sufiler; diğer yandan Horasan’dan Anadolu’ya göç eden mana erleri, ressamlar, musavvirler, ilim adamları ve mütefekkirler vardır.

Konya’daki sanat hayatının canlılığına ilk örneği Muhyiddin Arabi’nin Fütühat-ül Mekkiyye’sinde naklettiği menkıbeden öğrenebiliriz aslında. Biliyorsunuz Arabi, 1205’te Endülüs’ün İşbilye şehrinden arkadaş olduğu Mecdüddin İshak’ın daveti üzerine Konya’ya gelmiş, Sultan Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından da kendisine bir köşk tahsis edilmişti. Konya çarşısında gezerken bir musavvirle tanışığını zikreder Fütühat’ta Arabi. Kendi ifadesiyle yaşanan olaylar aynen şu şekildedir: “Bununla ilgili olarak Konya’da bir ressam (musavvir) ile aramızda çok acaib bir olay geçti. Biz ona bir gün tahayyül sanatı hakkında bilmediği bazı şeylerden bahs etmiştik. Bir gün o bir keklik yaptı ve fark edilmeyecek şekilde bir yerinde kusur yaptı ve bunu gizledi. Tasvir konusunda bizi denemek için o sureti bize getirdi ve: “Buna ne dersin” dedi. “Çok mükemmel ancak bir kusuru var” dedim. “Ayaklarındaki oransızlık” deyince kalkıp beni öptü.”

Bu musavvir, yani heykeltıraş öylesine başarılı işler üretmektedir ki, yaptığı eserlerin canlı olduğunu düşünürsünüz. Arabi, musavvirin eserindeki bir küçük hatayı işaretler; musavvir de onun bu dikkatini över. Menkıbe böyledir. Bu menkıbenin bize öğrettiği şey ne peki? Tabii ki çarşı pazarda işportacılık yapan musavvirlerin bile başarılı işler ürettiği…

Yine Varka ile Gülşah aşıknamesini resmeden ünlü nakkaş Abdülmümin el-Hoyi’nin bu eserini 1220’lerde Alaeddin Keykubat’a sunduğunu biliyoruz. Ki, Varka ile Gülşah aşıknamesinde yer alan bu 72 minyatür Uygurlardan Anadolu’ya, Anadolu’dan Kaçar hanedanının hükmü altındaki İran’a, İran’dan Osmanlı’ya takip edebileceğimiz minyatür sanatındaki eşsiz bir yaklaşımın önemli bir menzilidir. Bu menzilin 13. yüzyıl Konya’sında nakşedilmesi bana kalırsa son derece önemli.

Sadece heykeltıraşlık, ressamlık değil şiir ve mimari de, çinicilik, hat, tezhib, ciltçilik de, yine benzer şekillerde musiki de 13. yüzyıl Konya’sında dikkat çeken sanatlar arasındadır. Bu sanatların birçok ürününü Konya’da bugün bile görmek mümkün. İnce Minareli Medrese’yi Sahip Ata Külliyesi’ni inşa eden Mimar Kelükyan, diğer taş ustaları bunlardandır. Birçok ilim adamı, filozof, tabip, hattat, mantıkçı, kelamcı, fakih ismi aktarılabilir 13. yüzyıl Konya’sından. Mevlana, Ahi Evren, Şems, Sadreddin Konevi, İbn Arabi, Siracüddin Mahmud el-Urmevi belki en ünlü ve dikkat çekici olanları bunlardan.

Yorumlar
Diğer Yazılar
Liyakate hürmet edin!
Tıklanma: 65
Eden bulur!
Tıklanma: 151
Kehanete yer var mı?
Tıklanma: 89
Kulaklara küpe
Tıklanma: 77
O artık delikanlı
Tıklanma: 82
Konya demek, Türkiye demektir
Tıklanma: 100
Kafa karıştıran sorular
Tıklanma: 117
Seferberlik
Tıklanma: 101
KOSKİ?den açıklama var
Tıklanma: 105
Şehir meseleleri-2
Tıklanma: 97
Yine kültür
Tıklanma: 106
Şehir meseleleri
Tıklanma: 109
Kültürün ihtiyacı: Yönetici zekâ
Tıklanma: 116
AK Parti, kongrelere hazırlanıyor
Tıklanma: 114
Çalınan miras
Tıklanma: 53
'Birinci derece' cevaplar
Tıklanma: 175
Birinci derece sorular
Tıklanma: 255
Üniversitelerimiz
Tıklanma: 120
Taşralılığın savunma mekanizmaları
Tıklanma: 181
O tarihi ev!
Tıklanma: 96
Tenhat mobarek bad!
Tıklanma: 196
Halkı anlayan ve dinleyenlere?
Tıklanma: 103
Selçuk Özdağ ile?
Tıklanma: 263
Hayali cihan değer!
Tıklanma: 188
Sessiz hasetlik!
Tıklanma: 435
AK Parti?de neler oluyor?
Tıklanma: 417
İki vaka iki yorum
Tıklanma: 164
Kültürel mülahazalar?
Tıklanma: 229
Olacak inşallah, olacak!
Tıklanma: 137
Büyük hata
Tıklanma: 488
Tepede bir su sarnıcı
Tıklanma: 127
Tahir Başkan direkten döndü
Tıklanma: 189
Endüstri bölgeleri?
Tıklanma: 129
Dedemden yadigâr
Tıklanma: 113
Ramazan, sosyal yardımlar ve istihdam
Tıklanma: 150
'Gerçek' ve 'sahte'
Tıklanma: 122
Adalet ve insana verilen değer
Tıklanma: 115
Yine Mevlana Müzesi, bu kez teşekkür ederiz
Tıklanma: 133
13. yüzyıl Konya?sında kültür ve sanata toplu bakış
Tıklanma: 159
Hayalet şehir
Tıklanma: 183
Artçı sarsıntılar?
Tıklanma: 304
'Demiştim!' demekten nefret ediyorum!
Tıklanma: 410
Eğitim Tarihi Müzesi
Tıklanma: 259
Vefa
Tıklanma: 32
Büyük oyunlar?
Tıklanma: 180
Nasılsak, öyle
Tıklanma: 154
750 yıllık kandil yeniden yakıldı
Tıklanma: 193
Almanlar Konya?ya gelsin mi?
Tıklanma: 261
Yerli otomobilden belediyelere
Tıklanma: 230
Kulisler ve entrikalar
Tıklanma: 266
Bizim Gazete
Hava Durumu
KONYA
Namaz Vakti
En Çok Okunanlar
Arşiv
Yazarlar
sivas escort sivas escort tekirdağ escort tekirdağ escort trabzon escort trabzon escort trabzon escort usak escort usak escort yalova escort yalova escort yalova escort yalova escort zonguldak escort ihbarweb.co cixsohbet.com instagram takipci kasma instagram takipci hilesi